کتاب “ارامنه ی ایران و صنعت نفت؛ تالیف “فرشید خدادادیان” منتشر شد

کتاب”ارامنه ی ایران و صنعت نفت” تالیف؛ “فرشید خدادادیان” منتشر شد

فرشید خدادادیان

کتاب “ارامنه ی ایران و صنعت نفت” پژوهش، مستند نگاری و تاریخ شفاهی پیرامون هم زیستی مسالمت آمیز اقوام و ادیان در شرکت شهر های نفتی ایران، تالیف فرشید خدادادیان، پژوهشگر و مولف در حوزه ی تاریخ نفت منتشر شد.

خدادادیان، در مقدمه ی کتاب، آشنایی اش با “ارامنه”را در قالب روایتی شیرین از دوران کودکی خود در زادگاهش چنین توصیف کرده است؛اولین بار که من واژه ی “ارمنی” را شنیدم، دانش آموز مقطع ابتدایی در محله ی محروم “نمره هشت” در شهر مسجد سلیمان بودم. مسجد سلیمان در شمال استان خوزستان قرار دارد و به واسطه ی حفر نخستین چاه نفت ایران و خاورمیانه در آن، شناخته شده است. من در آن شهر و آن محله ی کارگری، همکلاسی بسیار زرنگ و درس خوانی داشتم که متاسفانه دچار لکنت زبان مادر زادی بسیار شدید بود و برای گفتن چند کلمه پشت سرهم، به مشکل بر می خورد و این موضوع بسیار برایش آزار دهنده بود و برای من هم! دارو و درمان تخصصی که به جبر فقر، آرزوی محال بود! دعا و سرکتاب هم افاقه نکرد و در نهایت دو گزینه برای مداوا کردن باقی مانده بود؛ “تخم کبوتر” و “نان ارمنی”! خوردن تخم کبوتر برای بازشدن زبان آن روزها مرسوم بود، اما اینکه چطور خوردن نان ارمنی، زبان را باز می کرد، مبهم و عجیب می نمود. بعدها که معنی ارمنی را پرسیدم و دانستم، فکر کردم شاید به معجزه ی فرستاده خداوند، عیسی مسیح ربط داشته باشد…. به هر حال این، نخستین بار بود که من از ارامنه می شنیدم؛ مولف در ادامه با طرح این پرسش وارد موضوع کتاب می شود که؛ اما ارامنه در این شهر دورافتاده در جنوب غرب ایران چه می کردند؟

سوالی که محتوای کتاب به بررسی جوانب مختلف آن، یعنی حضور ارامنه در کنار دیگر اقوام و باورمندان به ادیان و مذاهب مختلف در شرکت-شهرهای نفتی ایران در خوزستان اختصاص یافته است. منظور خدادادیان از عبارت “شرکت-شهر” چنانچه در پی نوشت مقدمه ی کتاب آمده است؛ ترجمه ی فارسی company-city است و منظور شهرهایی هستند که با یک فعالیت صنعتی آغاز و متولد می شوند.

کتاب ارامنه ی ایران و صنعت نفت با یک مقاله ی تحلیلی در مورد پیشینه ی باستانی حضور و ارتباط ارامنه با ایران باستان با عنوان “ارامنه در ایرانشهر” آغاز و طی آن، ضمن اشاره به ارتباط تاریخی و باستانی سرزمین ارمنستان و ایران باستان، آثار برخی مورخان ارمنی مورد بازخوانی کوتاه قرار گرفته است.

در ادامه ی کتاب، مصاحبه های تاریخ شفاهی انجام شده توسط مولف با سه تن از ارامنه ی قدیمی شهرهای نفتی ایران، به نام های خاچیک نوراویان (و همسر)، سارو منصوریان و امیل سوازیان، منشر شده و با مرور خاطرات مصاحبه شوندگان، جنبه های مختلف زندگی در مناطق نفتخیز ایران را در قالب گفتگوهایی صمیمی و با احساس مرور کرده است. فضایی که در ادامه ی کتاب و با یک “ناداستان کوتاه” بیشتر توصیف شده و به این سوالات اساسی پاسخ می دهد که چگونه می توان متفاوت بود، اما دشمن نبود؟ چگونه می توان باورها و اعتقادات مذهبی و فرهنگی متفاوت داشت، اما در کنار یکدیگر هم زیستی مسالمت آمیزی داشت؟

اسناد مرتبط با حضور ارامنه در صنعت نفت و عکس های مرتبط با مصاحبه های تاریخ شفاهی تکمیل کننده ی محتوای کتاب بوده و در پایان کتاب نیز پس از ذکر منابع و مآخذ مورد استفاده در کتاب با متنی کوتاه در خصوص کتابشناسی فرشید خدادادیان به پایان می رسد.

همانگونه که آمد؛ در جای جای کتاب مستندات تاریخی همزیستی مسالمت آمیز افراد مختلف در کنار یکدیگر در شهرهای نفتی ایران برای مخاطب تشریح می شود. چنانچه پشت جلد کتاب نیز آمده است؛ جنوب غرب ایران به برکت حضور صنعت نفت، مقصد مهاجرت افراد از جاها و مناطق مختلف برای کار در کمپانی نفت و به مرور شکل گیری شهرهایی بود که در آن ایرانی و خارجی و مسلمان و مسیحی و یهودی و زرتشتی و عرب و عجم و ترک و کرد و فارس و…. همسایه شدند. ارامنه ی شرکت شهرهای نفتی تا سال های منتهی به انقلاب، جمعیتی قابل توجه داشتند و به مرور از این شهرها مهاجرت کردند. بازخوانی خاطرات و یادگارهای ایشان از زندگی در این شهرهای در روزگار خود مدرن، در ایران سنت زده ی آن ایام، نمونه هایی خواندنی از هم زیستی مسالمت آمیز افراد، اقوام و ادیان مختلف در این مناطق است و از این منظر، نمونه های تاریخی اجتماعی ارزشمندی برای فهم درست این موضوع که؛ می توان متفاوت بود، اما دشمن نبود! می توان باورها و اعتقادات مذهبی و فرهنگی متفاوت داشت، اما کنار یکدیگر هم زیستی مسالمت آمیزی داشت….

فرشید خدادادیان، متولد ۱۳۵۰ خورشیدی، دانش آموخته ی رشته ی تاریخ، روزنامه نگار و محقق تاریخ است و بیش از دو دهه از فعالیت علمی و پژوهشی خود را به پژوهش در حوزه ی تاریخ نفت و مناسبات اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی متاثر از آن اختصاص داده است.

از خدادادیان علاوه بر مقالات علمی، پژوهشی در نشریات مختلف، پیش از این هفت کتاب منتشر شده است؛ “مسجدسلیمان، نیم قرن چپاول“، ۱۳۸۰،انتشارات آرویج، تهران. “پارسوماش، پایتخت گمشده ی ایران“،۱۳۸۲، انتشارات آرویج، تهران. “جستارهایی کوتاه بر تاریخ بلند نفت در ایران“، ۱۳۹۰، انتشارات دلا، مسجدسلیمان. “روایت نفت“، ۱۳۹۰، انتشارات روابط عمومی شرکت ملی نفت ایران، تهران. “کاربردهای نفت و گاز در ایران باستان“، ۱۳۹۰،انتشارات روابط عمومی شرکت ملی نفت ایران، تهران. “خوزستان، تمدن و نفت“، ۱۳۹۴، انتشارات دلا، مسجدسلیمان، “نفت و زندگی“، ۱۳۹۶، انتشارات سامان دانش، اصفهان.

کتاب جدید خدادادیان در قطع وزیری در ۱۱۰ صفحه منتشر شده و عکس روی جلد آن، تصویری تاریخی از یکی از کلوپ های قدیمی کمپانی نفت در خرمشهر را نشان می دهد. کتاب “ارامنه ی ایران و صنعت نفت، تاریخ شفاهی هم زیستی مسالمت آمیز در شرکت-شهرهای نفتی ایران” توسط نشر برسم و با قیمت چهل و پنج هزار تومان به بازار کتاب ارائه شده است.

دوستداران برای خرید کتاب ارامنه ی ایران و صنعت نفت می ‌توانند از طریق دفتر پخش کتاب در تهران به شماره‌‌های88325331 و 888824806 تماس بگیرند و یا از بخش فروشگاه تارنمای الکترونیک به نشانی اینترنتی https://amordadnews.com/product/ کتاب را خریداری کنند.

نسخه ی الکترونیک این کتاب نیز یک ماه پس از آغاز فروش نسخه کاغذی کتاب برای علاقه مندان داخل و خارج از کشور از طریق اپلیکیشن های آنلاین فروش کتاب عرضه خواهد شد.

Facebook Comments Box

About اختر قاسمی

فرزند نفت ام. در گچساران بدنیا آمدم و در مسجدسلیمان شهری که با نفتش، با شیره ی جان خود و مردم مهربانش ایران نوین را ساخت، بزرگ شدم. از سال 1984 در خارج از کشور زندگی میکنم. در آکادمی هنر در اشتوتگارت تحصیل کردم و بیش از سه دهه است که به کار رسانه، عکس و فیلم و فعالیت های فرهنگی و حقوق بشری مشغولم. به امید آزادی و برقرای دمکراسی در میهنم زنده ام و تلاش میکنم. آرزوی دوباره دیدن شهر عزیزم را دارم و دلم برای شقایق ها و کوه های شهرم خیلی تنگ شده ....

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.